Çocuklara diş fırçalama ve oral hijyen bakımı alışkanlıklarını kazandırmak kimi zaman ebeveynler için zor olabilir ancak alışkanlığı arttırmak için çeşitli yöntemler vardır.
Örnek Oluşturmak:
Çocuklar gördüğünü taklit eder, beraber fırçalamak ve ebeveyni diş fırçalarken izlemesi iyi bir model oluşturur.
Seçim Hakkı Vermek:
Çocuklar kendi seçtikleri diş fırçalarını ve beğendikleri aromada macunu kullanmakta daha hevesli olabilir. Ayrıca fırçanın çocuğun erişebileceği bir yerde (hijyenik bir koşulda) olması bireyselliğini güçlendirerek fırçalama alışkanlığını pekiştirebilir.
Rutin Oluşturma ve Hikayeleştirme:
Diş fırçalamada rutin saatlerin olması alışkanlığın pekişme döneminde çocuklarda fırçalama zamanının geldiği uyaracını yaratır. Diş fırçalama tablosu ve çıkartmaları oluşturmak rutine katkı sunarak çocuğun isteğini arttırabilir. Hikayeleştirme ise küçük yaştaki çocukların, fırçalamanın neden gerekli olduğunu kavramasını kolaylaştırır. ‘’Dişlerimizde küçük canavarlar var, fırçalayarak onları kovalayalım’’ gibi hikayeleştirmeler çocuğun anlamasını kolaylaştırabilir.
Çoğunlukla bilinen bu tekniklerin yanı sıra bu amaca hizmet eden yenilikler de var.
Plak Avcısı:
Plak göstergeli diş macunlarının kullanımı ile fırçalama önemi çocuklar için somutlaşabilir. Bakteri ve plak kavramları çocuklar için oldukça soyut olduğu için kavraması zordur. Plak göstergeli diş macunları ile ‘’yeterince temizlenmemiş renkli yüzeyler’’ fırçalama isteği yaratabilir
Oyunlaştırma ve Ödül Motivasyonu:
Kimi zaman bir kum saati veya her gün bir şarkı seçip (2-3 dakika) diş fırçalamak da oyun sayılsa da fırçalamayı tamamen farklı bir deneyime çeviren uygulamalar da mevcuttur. Bu uygulamalardan biri olan Pokemon Smile1, kamera yardımıyla fırçalama hareketlerini algılar. Fırçalama sürecince ekrandaki bakteriler temizlenir. Diş fırçalarken ekrandaki bakterileri temizledikçe “kurtardığınız” Pokémon’u yakalama şansınız olur. Oyun döngüsü etiket gibi ödüller kazanma mekanizmasıyla ödül motivasyonu da oluşturur. Süre ayarı ve oyun mekanizması çocuklarda diş fırçalama alışkanlığını pekiştirebilir. Elbette küçük yaştaki çocukların oyuna kapılıp fırçalamayı aksatmaması için ebeveyn eşliği faydalı olacaktır.
Bu uygulama gibi puan ve rozet toplanması ile ödül ve oyun etkisi yaratan birçok uygulama mevcuttur. Kimi uygulama çocukların yakından takip ettiği çizgi film ve video oyunu karakterlerini içerir. Kimi uygulama ise müzik desteği ile müzik boyunca fırçalama yapılmasını sağlar. Ayrıca elektrikli diş fırçası+ oyun uygulaması ile fırçalama verilerini ebeveynlere raporlayan uygulamalar da mevcuttur. Bazı oyunlar eğlence temelli iken bazıları hareket temellidir. Diş fırçasına takılan sensör hareketleri oyuna çevirir, çocuk fırçalama hareketleriyle yönlendirir. Yani teknolojik gelişmelerle birlikte çocukların fırçalama alışkanlığını güçlendirecek birçok yenilik hayatımıza girmiştir.
Kaynakça:
1: Hwang, C. H., Song, H. J., Jung, M. J., Choi, Y. J., & Hwang, Y. S. (2023). Effect of Toothbrushing Application for Kids on Dental Plaque Removal and Interest in Toothbrushing of Preschool Children. Journal of Dental Hygiene Science, 23(3), 208-215.
