Anne sütü bebeğin genel sağlığı açısından besin değeri zengin ve önemli bir besin kaynağıdır. Proteinler, lipitler, karbonhidratlar, vitaminler, mineraller, büyüme faktörleri, hormonlar, makrofaj, lenfosit, nötrofil, epitelyal hücreler, mikro-RNA ve kök hücreler gibi çok sayıda bileşenleri içeren anne sütünün genel sağlık açısından sayısız fonksiyonlara sahip olduğu; anne sütü ile yeterli derecede beslenen çocuklarda büyüme ve gelişimin yanı sıra çeşitli hastalık risklerinin de azaldığı belirtilmektedir1. Anne sütü ve emzirme bebeği çeşitli açılardan destekler ancak çürük oluşumu konusunda anne sütünün kullanımı soru işareti yaratmıştır.
Emzirme ve Maloklüzyon
Emzirmenin, beslenme sırasında gerçekleşen mekanik hareket yoluyla, maloklüzyonu (dişlerde kapanış bozukluğunu) önleyebileceği bildirilmiştir2. Bebeklik çağında gerçekleşebilecek maloklüzyon bireyi hayatı boyunca etkileyebilir. Herhangi bir maloklüzyonun engellenmesi bireyin yaşam süreci üzerinde büyük bir etki yaratabilir ve uzun süren, pahalı ortodontik tedavilerden kaçınılmasına yardımcı olabilir2. Emzirme sırasında görülen emme hareketleri biberon ile emmeden farklı hareketler gösterir. Emzirme ile oluşan hareketler damak yapısının şekillenmesine yardımcı olur.
Çalışmalarda emzirme fonksiyonu esnasında meme ve meme ucunun bebeğin ağız hacminin artmasını sağladığı ve doğal yutkunma refleksini oluşturduğu belirtilmektedir1. Emzirilirken sütün dişler arasında dolaşmadan direkt olarak yumuşak damağın arka kısmına iletildiği, biberonla beslenirken ise yutkunma refleksi oluşana kadar sütün ağız içerisinde tutulduğu bildirilmektedir1.
Anne Sütü ve Çürük İlişkisi
Erken çocukluk çağı çürüğü (EÇÇ), 71 aylık ve daha küçük olan çocuklarda sık görülen ağızdaki karyojenik bakteriler ile karbonhidratlar arasındaki çok faktörlü ve karmaşık etkileşim sonucu dişlerde de mineralizasyona neden olan kronik rahatsızlıklardan biridir3. EÇÇ tatlı yiyecek ve içeceklerin sık tüketimi, oral hijyen gibi faktörlere bağlıdır. Ancak 12 aydan büyük bebeklerin gece biberon veya anne sütüyle beslenmesi EÇÇ açısından risk faktörüdür. Gece boyunca alınan anne sütü çocuklarda çürük gelişimini arttırabilir. Aynı durum gece boyunca biberon ile süt, bal ve pekmez katkılı içecekler emen bebekler için de geçerlidir çünkü gece emilmesi durumunda ağız sürekli bu gıdalarla yıkanır. Anne sütü bebeğin sağlığını çok yönlü olarak destekler. Bu nedenle anne sütü kısıtlandırılmamalıdır. Anne sütünün diş çürüğü oluşumunda risk faktörü olmadığı, beslenme süresi ve sıklığı arttığında diş sağlığını olumsuz etkileyebildiğine ilişkin bulgular elde edilebildiği görülmektedir1.12 aydan büyük bebeklerde beslenme sıklığına ve saatlerine dikkat edilmelidir. 12 aydan büyük bebekler günde 7 ve daha fazla emzirilmemelidir. Risk faktörleri bebeğin gece boyunca emzirilmesi ve beslenme sıklığı olarak tanımlanabilir. Bebeklerin oral hijyeni uygun yöntemlerle desteklenmelidir.
REFERANSLAR
1: Akçay, H. Ç., & Aktören, O. (2022). Anne Sütü ve Diş Sağlığı.
2: Peres, K. G., Chaffee, B. W., Feldens, C. A., Flores-Mir, C., Moynihan, P., & Rugg-Gunn, A. (2018). Breastfeeding and oral health: evidence and methodological challenges. Journal of dental research, 97(3), 251-258.
3: Palaz, Z. H., & Aktaş, N. (2023). Anne Sütü Alım Süresi, Emzik ve Biberon Kullanımının Erken Çocukluk Çağı Çürüğü ile İlişkisinin Değerlendirilmesi. ADO Klinik Bilimler Dergisi, 12(2), 214-221.
