Diş Hekimliği ağız gibi dar ve karanlık bir alanda çalışılan bir meslektir. Dar çalışma alanında tekrarlayıcı hareketlerde bulunmak, yanlış iskeletsel duruş ve yüksek frekansla çalışan aletler ile birleştiğinde bir takım meslek hastalıklarına yol açabilmektedir. Diş Hekimleri kas ve iskelet sistemi ağrıları açısından risk altındadır. Kas ve iskelet hastalıkları ilerleyen durumlarda uyku sorunlarına, tükenmişliğe ve huzursuzluğa yol açabilir. Ergonomi terimi, kısaca ‘iş yasaları’ anlamındadır ve ‘çalışanın iş ortamına değil, iş ortamının çalışana uygun hale getirilmesi’ için çalışan bir disiplindir1. Ergonomik tekniklerin uygulanması, egzersiz ve doğru fizik tedavi yöntemleri ile bu hastalıklar engellenebilir. Bu durum hekimin hayat kalitesini arttırarak hastanın tedaviden aldığı verimi de yükseltir. Sürekli aynı pozisyonda tekrarlayıcı ve güç sarf ettiren hareketlerin yapılması kas iskelet sisteminde mekanik stres yaratır. Omuz, bel, boyunda yoğun ağrılar görülebilir. Omurgada bulunan eğriler aşırı eğimlendiğinde veya düzleştiğinde, omurga dik vaziyette durmak için kaslara, ligamentlere veya yumuşak dokuya ihtiyaç duymaktadır. Diş hekimlerinde sıklıkla desteksiz oturma sonucunda lumbal lordozda düzleşme görülmektedir2. Diş hekimlerinin ergonomik çalışma koşulları birkaç etkene bağlıdır. Örnek olarak; oturma postürü, diş hekimi koltuğu ergonomisi, hasta koltuğu ergonomisi, çalışma alanı ve düzeni, büyütme sistemleri ve alet seçimi verilebilir2. Günümüzde çoğu sistem ergonomi sorunu da ele alınarak hekimlerin ergonomik koşullarda çalışması için geliştirilmiştir. Uygun olmayan postüral duruş; omurlar, diskler, kaslar ve ligamentlerdeki aşınma ve yırtılmayı hızlandırmakta, bu da ağrıya sebebiyet vermektedir. Disk baskısı, diş hekimlerinin sıklıkla yaptığı hareketler olan oturma, öne doğru eğilme ve dönme hareketlerinde dramatik şekilde artmaktadır2. Diş Hekimlerinin çalışma ortamının uygun bir şekilde ayarlanması gerekir. Ünit sistemi hekimin her zaman dik durmasına izin verecek şekilde olmalıdır. Hekim hastaya doğru fazla eğilmemelidir, görüş kalitesinin arttırılması için büyütme sistemleri tercih ederek fazla eğilmenin önüne geçilebilir. Hasta ağzı hekimin dirsek seviyesinde olmalıdır. Hekim koltuğu ayarlanabilir olmalıdır, hekim duruşunu değil sandalye duruşunu değiştirmelidir. Kullanılan aletlerin yüksek frekans ve titreşimde olması da dikkat edilmesi gereken unsurlardandır. Alet seçiminde en ergonomik seçim yapılmalıdır. Ayrıca hekimlerin uygun olmayan eldivenleri uzun süre kullanması kas-iskelet sorunlarına yol açabilir. Hastalar arasında mola vermek, uzun süren sabit pozisyonlardan kaçınmak, egzersiz yapmak risk faktörlerini azaltan durumlardandır.
REFERANSLAR
1: Kırzıoğlu, Z., & Yetiş, A. G. D. C. Ç. (2013). DİŞ HEKİMLİĞİ KLİNİKLERİNDE ERGONOMİK DÜZENLEMELER BÖLÜM 1: DİŞ HEKİMLİĞİNDE ERGONOMİNİN GELİŞİMİ VE ERGONOMİK OLMAYAN ÇALIŞMALAR SONUCU OLUŞAN MUSKULOSKELETAL BOZUKLUKLAR. Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi, 23(3), 414-420.
2: Tokar, E., Karacaer, Ö., & Pehlivan, N. (2014). Diş hekimliğinde ergonomi. Atatürk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi, 24(Supplement 8), 117-124.
